काठमाडौं । विदेशी विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन लिएर नेपालमा शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न चाहने कलेजका लागि सरकारले कडा नयाँ योग्यता मापदण्ड निर्धारण गरेको छ। अब सम्बन्धन दिने विदेशी विश्वविद्यालय विश्वका उत्कृष्ट १,००० विश्वविद्यालयभित्र परेको हुनैपर्ने अनिवार्य व्यवस्था गरिएको छ।
मन्त्रिपरिषद्बाट स्वीकृत विदेशी शैक्षिक कार्यक्रम (सञ्चालन र नियमन) नियमावली, २०८३ अनुसार अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा गुणस्तरीय मानिएका विश्वविद्यालयसँग मात्रै सहकार्य गर्न पाउने व्यवस्था लागू गरिएको हो। यसअघि गुणस्तरका मापदण्ड तुलनात्मक रूपमा लचिलो रहेकोमा अब थप कडाइ गरिएको छ।
नयाँ नियमावलीअनुसार सम्बन्धित कलेजले दुई चरणको क्वालिटी एसुरेन्स एन्ड एक्रिडिटेसन प्रक्रिया पूरा गरेको हुनुपर्नेछ। साथै पर्याप्त भौतिक पूर्वाधार, दक्ष जनशक्ति र शैक्षिक क्षमता पनि प्रमाणित गर्नुपर्नेछ। यी आधारमा मात्र विद्यार्थी भर्ना कोटा निर्धारण गरिनेछ।
शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार नयाँ व्यवस्थाले गुणस्तरहीन विदेशी सम्बन्धनका कार्यक्रमलाई निरुत्साहित गर्नेछ। विद्यार्थीले अन्तर्राष्ट्रियस्तरको शिक्षा पाउने सम्भावना बढ्नुका साथै उच्च शिक्षामाथिको विश्वास पनि बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ।
तथापि हाल सञ्चालनमा रहेका केही कलेजले तोकिएका मापदण्ड पूरा गर्न थप लगानी र संरचनात्मक सुधार गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने देखिएको छ। सरकारले त्यस्ता कलेजलाई निश्चित समयसीमा दिने र त्यसपछि पनि मापदण्ड पूरा नभएमा सम्बन्धन नवीकरण रोक्ने, नयाँ विद्यार्थी भर्नामा प्रतिबन्ध लगाउने वा अन्य कानुनी कारबाही गर्ने व्यवस्था नियमावलीमा राखिएको छ।
